Etyka i prawo reklamy

Telefon z ofertą do firmy - czy potrzebna jest zgoda? Telemarketing po PKE

Telefon do firmy z propozycją współpracy wydaje się mniej inwazyjny niż masowy mailing. Prawo traktuje go jednak podobnie: od 10 listopada 2024 r. połączenia marketingowe reguluje ten sam art. 398 Prawa komunikacji elektronicznej, który dotyczy e-maili i SMS-ów. Poniżej znajdziesz krótką odpowiedź, tabelę typowych sytuacji, omówienie decyzji UOKiK z 2026 r., przykładowe brzmienie zgody na telefon i zasady, które dodatkowo obowiązują kancelarie.

Zweryfikowano: 23 października 2026 r.Materiał ma charakter analityczny i marketingowy. Nie stanowi opinii prawnej dla konkretnego przypadku.

W skrócie

Najważniejsze wnioski

  • Art. 398 PKE wymaga uprzedniej zgody na użycie telefonu do przesyłania informacji handlowej i marketingu bezpośredniego - także wtedy, gdy dzwoni człowiek, a nie automat.
  • Przepis nie zawiera wyjątku dla B2B. Numer firmy z CEIDG, KRS lub strony internetowej nie jest zgodą na telefon z ofertą.
  • UOKiK we wrześniu 2026 r. wprost wskazał, że zgody nie można zebrać dopiero w trakcie rozmowy marketingowej - zgoda ma poprzedzać telefon.
  • Rozmowa, która ma wzbudzić zainteresowanie ofertą i doprowadzić do spotkania z handlowcem, jest marketingiem bezpośrednim, nawet jeśli cena pada dopiero później.
  • Za brak zgody Prezes UKE może nałożyć karę do 3% przychodu lub do 1 000 000 zł. Wobec konsumentów dochodzi odpowiedzialność przed UOKiK.

Krótka odpowiedź: zgoda musi być przed telefonem

Tak - na telefon z ofertą potrzebujesz uprzedniej zgody, także gdy dzwonisz do firmy. Bez zgody możesz zadzwonić, gdy odbiorca sam o to poprosił, albo gdy rozmowa dotyczy realizacji istniejącej umowy i nie służy sprzedaży.

Podstawą jest art. 398 ust. 1 PKE. Zakazuje on używania automatycznych systemów wywołujących oraz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych do przesyłania informacji handlowej, w tym marketingu bezpośredniego, bez uprzedniej zgody abonenta lub użytkownika końcowego. Telefon, z którego dzwoni handlowiec, jest telekomunikacyjnym urządzeniem końcowym - przepis nie dotyczy więc wyłącznie automatów i nagranych komunikatów.

Te same zasady dotyczą e-maili i SMS-ów. Jeżeli Twoja firma pozyskuje klientów także przez pocztę, zobacz omówienie wysyłania ofert handlowych do firm.

Szybki test: czy możesz zadzwonić?

Tabela pokazuje najczęstszą ocenę typowych sytuacji. Szczegóły i uzasadnienie znajdziesz w kolejnych częściach artykułu.

SytuacjaCzy możesz zadzwonić z ofertą?Dlaczego
Numer firmy z CEIDG, KRS, Google Maps lub strony internetowejNiePubliczny numer służy do kontaktu w sprawach firmy, a nie jest zgodą na marketing.
Kupiona baza numerów „ze zgodami”Zwykle nieZgoda musi dotyczyć Ciebie jako dzwoniącego. Musisz umieć ją wykazać.
Telefon „tylko z pytaniem o zgodę”RyzykowneUOKiK: zgody nie zbiera się w trakcie rozmowy marketingowej. Pytanie o zgodę łatwo staje się marketingiem.
Telefon „tylko, żeby umówić spotkanie” z handlowcemNie bez zgodyWedług UOKiK to marketing bezpośredni, jeśli ma wzbudzić zainteresowanie ofertą.
Klient zostawił numer w formularzu „Oddzwonimy”Tak, w tej sprawieOddzwaniasz na prośbę. Nie traktuj tego jako zgody na kolejne kampanie.
Rozmowa o realizacji trwającej umowyTakTo obsługa umowy, o ile nie zamieniasz jej w sprzedaż innych usług.
Dotychczasowy klient, któremu chcesz zaproponować nową usługęZa zgodąArt. 398 PKE nie przewiduje wyjątku dla dotychczasowych klientów.

Co dokładnie mówi art. 398 PKE?

Przepis chroni abonenta lub użytkownika końcowego. Użytkownikiem końcowym jest podmiot korzystający z publicznie dostępnej usługi komunikacji elektronicznej, więc może nim być spółka, jednoosobowa działalność, fundacja czy kancelaria. Dlatego nie ma osobnej, łagodniejszej reguły dla B2B.

Zgoda musi być uprzednia, czyli istnieć przed połączeniem. Art. 400 PKE każe stosować do niej odpowiednio przepisy o ochronie danych osobowych, co w praktyce oznacza standard z RODO: zgoda dobrowolna, konkretna, świadoma, jednoznaczna i możliwa do wycofania w każdej chwili. To dzwoniący musi umieć ją wykazać.

Art. 398 ust. 3 dodaje, że marketing tymi środkami nie może odbywać się na koszt odbiorcy, a ust. 4 - że naruszenie zakazu jest czynem nieuczciwej konkurencji.

  • przepis obejmuje rozmowę prowadzoną przez człowieka, nie tylko automat
  • dotyczy numerów stacjonarnych i komórkowych, służbowych i prywatnych
  • nie ma znaczenia, czy oferta jest jednorazowa, czy cykliczna
  • zgoda na e-mail nie jest zgodą na telefon - liczy się konkretny kanał

Telefon z pytaniem o zgodę - czy to obejście?

Przez lata część komentatorów uważała, że pierwszy telefon wolno wykonać, jeśli służy wyłącznie zapytaniu o zgodę, a oferta pada dopiero po odpowiedzi „tak”. Ten pogląd nigdy nie był pewny, a dziś trudno na nim opierać proces sprzedaży.

Prezes UOKiK w komunikacie z 9 września 2026 r. napisał wprost, że przedsiębiorca nie może najpierw zadzwonić w celach marketingowych, a dopiero w trakcie rozmowy uzyskać zgody na taki kontakt. Zgoda ma otwierać drogę do marketingu, a nie pojawiać się po jego rozpoczęciu.

W podobnym kierunku orzekł Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 12 grudnia 2019 r., VII AGa 1567/18. SMS z pytaniem o zgodę na kontakt doradcy uznał za wiadomość, która pośrednio promowała usługi. Jeżeli w rozmowie pada nazwa firmy, opis usługi albo korzyść dla odbiorcy, pytanie o zgodę samo staje się marketingiem.

„Tylko umawiamy spotkanie” - decyzja UOKiK z 2026 r.

We wrześniu 2026 r. Prezes UOKiK nałożył na spółkę Centrum Dotacji OZE karę 308 728 zł, a na jej ówczesnego prezesa - 100 000 zł. Konsultanci dzwonili do konsumentów, pytali o sposób ogrzewania domu i zainteresowanie fotowoltaiką, po czym umawiali spotkanie z przedstawicielem. Spółka twierdziła, że „jedynie umawia spotkania”.

UOKiK uznał, że rozmowa, która ma wzbudzić zainteresowanie ofertą, rozpoznać potrzeby i doprowadzić do spotkania z handlowcem, jest marketingiem bezpośrednim - nawet jeśli cena i szczegóły pojawiają się później. Numery pochodziły z kupionych baz, częściowo z lat 2017-2019, czyli sprzed powstania spółki, oraz z algorytmu losującego numery. W żadnym przypadku spółka nie wykazała zgody. Decyzja nie jest prawomocna.

01Początek rozmowy

„Dzwonimy w sprawie dotacji. Czy ogrzewa Pan dom piecem na węgiel?”

Rozmowa od razu zbiera informacje o potrzebach i prowadzi do oferty, choć jej nie nazywa.

Ocena: marketing bezpośredni - bez uprzedniej zgody niedopuszczalny.

02Początek rozmowy

„Chcielibyśmy tylko umówić krótkie spotkanie z naszym doradcą”

Spotkanie służy przedstawieniu oferty. Organizacyjny charakter telefonu nie zmienia jego celu.

Ocena: marketing bezpośredni w ocenie UOKiK.

03Początek rozmowy

„Oddzwaniam w sprawie formularza, który wysłał Pan wczoraj”

Rozmowa jest odpowiedzią na prośbę odbiorcy i dotyczy sprawy, o którą zapytał.

Ocena: dopuszczalne w zakresie tej prośby.

Rozmowa z konsumentem: art. 20 ustawy o prawach konsumenta

Jeżeli po drugiej stronie jest konsument, a Ty masz już jego zgodę na telefon, dochodzą obowiązki z ustawy o prawach konsumenta. Art. 20 ust. 1 wymaga, aby na początku rozmowy poinformować o celu zawarcia umowy oraz podać dane identyfikujące dzwoniącego i osobę, w imieniu której telefonuje.

Art. 20 ust. 2 przesądza, że samo „tak” w rozmowie nie zawiera umowy. Przedsiębiorca musi potwierdzić treść proponowanej umowy na papierze lub innym trwałym nośniku, a oświadczenie konsumenta jest skuteczne dopiero wtedy, gdy zostanie utrwalone na takim nośniku po otrzymaniu potwierdzenia.

  • przedstaw się i podaj cel rozmowy na samym początku
  • nie traktuj ustnej zgody jako zawarcia umowy
  • wyślij treść proponowanej umowy, np. e-mailem, i poczekaj na utrwalone oświadczenie konsumenta
  • pamiętaj o prawie odstąpienia od umowy zawartej na odległość

Kancelaria i telefon do potencjalnego klienta

Dla adwokatów i radców prawnych do PKE dochodzą zasady zawodowe. Telefon do konkretnej firmy z propozycją współpracy to pozyskiwanie klienta w rozumieniu art. 33 KERP, które musi spełniać wymogi art. 32 - w tym zakaz informowania narzucającego się, natarczywego i naruszającego sferę prywatności.

Kodeks Etyki Adwokackiej zakazuje informacji handlowej natarczywej (§ 23 ust. 3 lit. e) i - co szczególnie ważne przy zlecaniu telemarketingu - składania bezpośrednich propozycji pomocy prawnej za pośrednictwem osób trzecich, które otrzymują za to wynagrodzenie (§ 23a ust. 4). Kampania call center prowadzona dla kancelarii adwokackiej jest więc problemem niezależnie od zgód.

Jak legalnie zbierać zgody na kontakt telefoniczny?

Najprostszy model to taki, w którym odbiorca sam zostawia numer i jednocześnie wyraża osobną zgodę na kontakt telefoniczny w konkretnym celu. Zgoda na e-mail, newsletter czy przetwarzanie danych w celu odpowiedzi na zapytanie nie obejmuje automatycznie telefonu.

Przykładowe brzmienie: "Zgadzam się na kontakt telefoniczny ze strony [pełna nazwa podmiotu] na podany przeze mnie numer telefonu w celu przedstawienia informacji handlowych dotyczących [zakres usług]. Zgoda jest dobrowolna. Mogę ją wycofać w każdym czasie, pisząc na [adres e-mail] lub informując o tym w trakcie rozmowy."

Treść zgody
Formularz
Rozmowa

Pozostałe warianty zgody - na jedną ofertę i na cykliczny mailing - wraz z kartą ewidencji znajdziesz w opracowaniu Zgoda na przesłanie oferty handlowej - wzór.

Dzwonią do Twojej firmy bez zgody? Co możesz zrobić

Ten sam przepis chroni Twoją firmę, gdy to Ty odbierasz telefony z ofertami. Nie musisz prowadzić rozmowy ani tłumaczyć się, skąd dzwoniący ma numer - to on musi wykazać, że miał zgodę.

Jeżeli dzwoniący przetwarza dane osoby fizycznej, na przykład imię i numer komórkowy właściciela jednoosobowej firmy, dochodzą prawa z RODO: możesz zapytać o źródło danych (art. 15 ust. 1 lit. g) i zgłosić sprzeciw wobec marketingu bezpośredniego (art. 21 ust. 2). Po sprzeciwie danych nie wolno dalej wykorzystywać w tym celu.

  • zapytaj o pełną nazwę firmy, w imieniu której ktoś dzwoni, i zanotuj datę oraz numer
  • zapytaj, skąd pochodzi numer i kiedy rzekomo wyraziłeś zgodę
  • nie potwierdzaj danych i nie zgadzaj się na umowę w trakcie rozmowy
  • zgłoś sprzeciw i poproś o usunięcie numeru z bazy
  • przy powtarzających się połączeniach zawiadom Prezesa UKE, który nakłada kary za naruszenie art. 398 PKE

Jeżeli telefon dotyczy Ciebie jako konsumenta, możesz też zwrócić się do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów albo do UOKiK, który prowadzi postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.

Jakie są konsekwencje telefonów bez zgody?

Jedno naruszenie może uruchomić kilka niezależnych postępowań. Kto je wszczyna, zależy od tego, czy dzwonisz do firm, czy do konsumentów.

KonsekwencjaPodstawaKto może działać
Kara pieniężna do 3% przychodu z poprzedniego roku albo do 1 000 000 zł - stosuje się kwotę wyższąart. 446 ust. 5 PKEPrezes UKE
Kara za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, także dla osoby zarządzającejustawa o ochronie konkurencji i konsumentówPrezes UOKiK - przy telefonach do konsumentów
Roszczenia z tytułu czynu nieuczciwej konkurencjiart. 398 ust. 4 PKE i ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencjiPrzedsiębiorca, którego interes naruszono
Kary i odszkodowanie za naruszenie ochrony danychart. 82 i 83 RODOPrezes UODO, osoba, której dane dotyczą

Do tego dochodzą skutki praktyczne: blokowanie numerów przez operatorów i aplikacje, oznaczanie ich jako spam i utrata zaufania odbiorców, do których i tak trudno potem wrócić.

FAQ

Pytania i odpowiedzi

Czy mogę zadzwonić do firmy z ofertą bez zgody?

Co do zasady nie. Art. 398 PKE wymaga uprzedniej zgody abonenta lub użytkownika końcowego, a użytkownikiem końcowym może być także firma. Przepis nie zawiera wyjątku dla B2B.

Czy numer z CEIDG lub strony firmy oznacza zgodę na telefon?

Nie. Publiczny numer służy do kontaktu w sprawach firmy. Nie wynika z niego zgoda na połączenia marketingowe od dowolnych podmiotów.

Czy mogę zadzwonić tylko po to, żeby zapytać o zgodę?

To ryzykowne. UOKiK w 2026 r. wskazał, że zgody nie można uzyskać dopiero w trakcie rozmowy marketingowej. Jeśli rozmowa przedstawia firmę lub usługę, pytanie o zgodę samo może być marketingiem.

Czy telefon w celu umówienia spotkania z handlowcem to telemarketing?

Według UOKiK tak, jeśli rozmowa ma wzbudzić zainteresowanie ofertą i doprowadzić do spotkania sprzedażowego. Nie ma znaczenia, że cena pojawi się później.

Czy kupiona baza „ze zgodami” wystarczy?

Zwykle nie. Zgoda musi dotyczyć kontaktu z Twojej strony, w danym kanale i celu, a Ty musisz umieć ją wykazać. W sprawie Centrum Dotacji OZE część numerów z kupionych baz pochodziła sprzed powstania spółki.

Czy zgoda na e-mail obejmuje telefon?

Nie. Zgoda powinna wskazywać konkretny kanał. Zgoda na newsletter lub odpowiedź mailową nie obejmuje automatycznie połączeń telefonicznych.

Czy kancelaria może zlecić telemarketing firmie zewnętrznej?

Dla adwokatów § 23a ust. 4 Kodeksu Etyki Adwokackiej zakazuje składania bezpośrednich propozycji pomocy prawnej przez opłacane osoby trzecie. Radcowie muszą ocenić taki model w świetle art. 32 i 33 KERP. W obu przypadkach dochodzi wymóg zgody z PKE.

Co zrobić, gdy firma dzwoni do mnie z ofertą bez zgody?

Zapytaj o nazwę firmy i źródło numeru, nie zawieraj umowy w rozmowie i zgłoś sprzeciw. Jeżeli połączenia się powtarzają, możesz zawiadomić Prezesa UKE, a w sprawach konsumenckich także rzecznika konsumentów lub UOKiK.

Jaka kara grozi za telefony bez zgody?

Prezes UKE może nałożyć karę do 3% przychodu z poprzedniego roku albo do 1 000 000 zł, przy czym stosuje się kwotę wyższą. Przy telefonach do konsumentów karę może nałożyć także Prezes UOKiK, również na osobę zarządzającą.

Materiały pierwotne i dokumentacja

Źródła

Czytaj dalej

Powiązane opracowania