Etyka i prawo reklamy

Czy trzeba oznaczać treści wygenerowane przez AI? Teksty, grafiki i chatbot na stronie firmy

Od 2 sierpnia 2026 r. stosuje się art. 50 AI Act, czyli przepisy o przejrzystości sztucznej inteligencji. W sieci krążą dwie skrajne wersje: że trzeba oznaczać wszystko, czego dotknęło AI, albo że małej firmy to nie dotyczy. Obie są błędne. Obowiązek widocznego oznaczenia dotyczy kilku konkretnych sytuacji - i warto je znać, bo kary sięgają 15 mln euro. Poniżej znajdziesz krótką odpowiedź, tabelę typowych przypadków, przykłady oznaczeń i listę kontrolną.

Zweryfikowano: 15 listopada 2026 r.Materiał ma charakter analityczny i marketingowy. Nie stanowi opinii prawnej dla konkretnego przypadku.

W skrócie

Najważniejsze wnioski

  • AI Act nie nakazuje oznaczać każdej treści, przy której pomagało AI. Widoczne oznaczenie dotyczy deepfake'ów i tekstów o sprawach interesu publicznego publikowanych bez ludzkiej weryfikacji.
  • Rozmówca chatbota musi wiedzieć, że rozmawia z AI - chyba że jest to oczywiste. Ten wyjątek Komisja Europejska każe interpretować wąsko.
  • Za oznaczenie odpowiada firma, która publikuje treść, także gdy przygotowała ją agencja lub freelancer.
  • Tekst sprawdzony merytorycznie przez specjalistę, za który ktoś bierze odpowiedzialność redakcyjną, nie wymaga oznaczenia. Sama korekta pisowni nie wystarcza.
  • W Polsce nadzór sprawuje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Kary za naruszenie obowiązków przejrzystości sięgają 15 mln euro lub 3% obrotu.

Krótka odpowiedź: oznaczasz tylko wybrane treści

Nie musisz oznaczać wszystkiego, przy czym pomagało AI. Obowiązek widocznego oznaczenia dotyczy trzech sytuacji: realistycznych obrazów, nagrań i filmów, które mogą uchodzić za prawdziwe (deepfake), tekstów informujących o sprawach interesu publicznego, których nikt merytorycznie nie sprawdził, oraz rozmowy z chatbotem, jeśli nie jest oczywiste, że to AI.

Obowiązki stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. Treści opublikowanych wcześniej nie trzeba oznaczać wstecz, choć Komisja Europejska do tego zachęca.

Szybki test: czy tę treść trzeba oznaczyć?

Tabela pokazuje najczęstszą ocenę na gruncie AI Act. Ostateczna ocena zależy od kontekstu i odbiorców - szczegóły w kolejnych częściach.

TreśćOznaczyć?Dlaczego
Artykuł na blogu napisany z pomocą AI, sprawdzony i zredagowany przez specjalistęNieTekst przeszedł ludzką weryfikację, a ktoś odpowiada za publikację.
Teksty o zmianach w prawie lub zdrowiu publikowane automatycznie, bez weryfikacjiTakTo tekst o sprawach interesu publicznego bez kontroli człowieka.
Opis produktu lub usługi wygenerowany przez AIZwykle nieTo nie jest informowanie o sprawach interesu publicznego. Musi jednak być zgodny z prawdą.
Ilustracja wygenerowana przez AI, wyraźnie grafika, a nie zdjęcieZwykle nieNie udaje autentycznego zdjęcia istniejących osób ani miejsc.
Realistyczne „zdjęcie” zespołu, biura lub klientów wygenerowane przez AITakMoże sprawiać wrażenie autentycznego - to deepfake. Rozważ też, czy w ogóle go używać.
Zdjęcie pustego mieszkania „umeblowane” przez AITakKomisja podaje ten przykład jako treść częściowo zmodyfikowaną przez AI.
Korekta światła, kadrowanie, usunięcie drobnych zakłóceńZwykle nieStandardowa edycja nie zmienia sensu zdjęcia i nie tworzy deepfake'a.
Głos lektora wygenerowany przez AI w reklamieZależyOznacz, jeśli słuchacz może uznać nagranie za wypowiedź prawdziwej osoby, np. klienta.
Chatbot obsługujący klientów na stronieTakRozmówca musi wiedzieć, że rozmawia z AI, najpóźniej przy pierwszej wiadomości.
„Opinia klienta” z wygenerowanym zdjęciem i tekstemNie publikujTo fałszywa opinia - zakazana niezależnie od oznaczenia.

Kto za co odpowiada: dostawca narzędzia i firma, która publikuje

Art. 50 AI Act rozdziela obowiązki między dostawcę, czyli firmę, która tworzy system AI i udostępnia go pod własną nazwą, oraz podmiot stosujący, czyli każdego, kto używa AI zawodowo. Większość firm i kancelarii jest podmiotem stosującym. Kto jednak sam zbudował chatbota na swojej stronie i uruchomił go pod własną marką, może zostać uznany także za dostawcę.

Ważne dla współpracy z agencjami: według Komisji Europejskiej firma pozostaje podmiotem stosującym także wtedy, gdy treści tworzą dla niej wykonawcy działający w jej imieniu i pod jej kontrolą. Zlecenie grafiki agencji nie przenosi więc obowiązku oznaczenia na agencję.

ObowiązekKto odpowiadaCo to oznacza w praktyce
Informacja, że rozmawiasz z AI (art. 50 ust. 1)Dostawca systemuChatbot, asystent głosowy lub awatar musi się przedstawić jako AI, chyba że to oczywiste.
Oznaczenie maszynowe, np. metadane lub znak wodny (art. 50 ust. 2)Dostawca narzędzia generującego treściRobią to twórcy narzędzi. Systemy wprowadzone na rynek przed 2 sierpnia 2026 r. mają czas do 2 grudnia 2026 r.
Widoczne oznaczenie deepfake'ów (art. 50 ust. 4)Firma, która publikujeEtykieta przy obrazie, filmie lub nagraniu, widoczna od pierwszego kontaktu.
Oznaczenie tekstów o sprawach interesu publicznego (art. 50 ust. 4)Firma, która publikujeWymagane, gdy tekstu nie sprawdził merytorycznie człowiek odpowiedzialny za publikację.

Firma nie może polegać na oznaczeniu maszynowym dodanym przez narzędzie. Komisja wprost wskazuje, że ujawnienie deepfake'a musi być zrozumiałe dla człowieka bez specjalnych narzędzi.

Deepfake: kiedy grafika, film lub nagranie wymaga oznaczenia

Deepfake to w rozumieniu AI Act obraz, nagranie audio lub wideo wygenerowane albo zmienione przez AI, które przypomina istniejące osoby, przedmioty, miejsca lub wydarzenia i mogłoby fałszywie wydawać się autentyczne. Komisja Europejska wymienia trzy warunki, które muszą wystąpić łącznie.

  • podobieństwo - treść jest wysoce podobna do tego, co przedstawia
  • istnienie - przedstawia coś lub kogoś, kto istnieje albo mógłby realnie istnieć
  • pozór autentyczności - odbiorca może uznać treść za prawdziwą
01Grafika

Realistyczne „zdjęcie” zespołu przy biurku w nieistniejącym biurze

Odbiorca strony może uznać, że tak wygląda zespół i siedziba firmy.

Ocena: deepfake - wymaga oznaczenia, a często lepiej go nie używać.

02Grafika

Wyraźnie stylizowana ilustracja wagi i paragrafu do artykułu

Nikt nie odbierze jej jako zdjęcia prawdziwego przedmiotu czy zdarzenia.

Ocena: nie jest deepfake'iem - oznaczenie nie jest wymagane.

03Wideo

Film reklamowy, w którym AI „ożywia” zdjęcie znanej osoby

Wizerunek istniejącej osoby, który może wyglądać na autentyczną wypowiedź.

Ocena: deepfake - oznaczenie obowiązkowe, a do tego potrzebna zgoda na wykorzystanie wizerunku.

Przy utworach wyraźnie artystycznych, satyrycznych lub fikcyjnych obowiązek jest łagodniejszy: wystarczy ujawnić użycie AI w sposób, który nie przeszkadza w odbiorze dzieła.

Tekst na blogu: kiedy wymaga oznaczenia?

Obowiązek dotyczy tekstu, który jest opublikowany, ma informować opinię publiczną i dotyczy spraw interesu publicznego. Komisja wymienia wśród nich m.in. politykę, administrację publiczną, wymiar sprawiedliwości, prawa podstawowe, zdrowie publiczne, bezpieczeństwo konsumentów oraz zmiany gospodarcze i finansowe, które mogą być przedmiotem debaty publicznej.

Artykuły o zmianach w prawie, które publikują kancelarie, mogą więc mieścić się w tym zakresie. Kluczowy jest wyjątek: oznaczenie nie jest wymagane, gdy tekst przeszedł ludzką weryfikację lub kontrolę redakcyjną, a konkretna osoba lub firma ponosi odpowiedzialność za publikację.

SytuacjaWeryfikacja w rozumieniu AI Act?Komentarz
Prawnik sprawdza treść, przepisy i źródła, poprawia merytorycznie i podpisuje tekstTakOsoba z właściwą wiedzą ocenia treść i odpowiada za publikację.
Redaktor zatwierdza tekst po sprawdzeniu faktów i źródełTakTo kontrola redakcyjna z prawem odrzucenia lub zmiany tekstu.
Ktoś poprawia literówki i interpunkcjęNieKomisja wprost wskazuje, że korekta formalna nie wystarcza.
Tekst publikuje się automatycznie po wygenerowaniuNieBrak człowieka, który ocenił treść - potrzebne oznaczenie.

Najprostsza praktyka: każdy tekst merytoryczny ma autora lub osobę weryfikującą, datę weryfikacji i źródła. To spełnia warunek z AI Act, a przy okazji buduje wiarygodność w Google i w odpowiedziach AI - piszę o tym w poradniku o blogu kancelarii.

Chatbot na stronie: jak poinformować, że to AI

Osoba rozmawiająca z chatbotem, asystentem głosowym lub awatarem musi wiedzieć, że ma do czynienia z AI - najpóźniej przy pierwszym kontakcie, w sposób jasny i dostępny. Wyjątek obejmuje sytuacje, w których jest to oczywiste dla rozsądnego, uważnego odbiorcy, ale Komisja każe interpretować go wąsko. Bezpieczniej zawsze się przedstawić.

01Dobre powitanie

„Dzień dobry, jestem asystentem AI. Pomogę umówić konsultację i odpowiem na pytania organizacyjne. Nie udzielam porad prawnych.”

Od razu jasne, z kim rozmawiasz i do czego służy narzędzie.

Ocena: spełnia obowiązek informacyjny i ogranicza ryzyko błędnych oczekiwań.

02Złe powitanie

„Cześć, tu Ania z biura obsługi. W czym mogę pomóc?”

Imię i ton sugerują człowieka, a nic nie wskazuje, że to AI.

Ocena: naruszenie obowiązku przejrzystości.

W kancelarii chatbot nie powinien odpowiadać na pytania o konkretne sprawy. Kodeks Etyki Adwokackiej w § 23e wymaga, aby narzędzia AI miały wyłącznie charakter wspomagający, a adwokat zachowuje osobistą odpowiedzialność za treść czynności. Więcej o AI w praktyce kancelarii piszę w artykule Czy AI zastąpi radcę prawnego?

Jak oznaczać: etykiety, ikony i miejsce oznaczenia

Oznaczenie ma być jasne, widoczne najpóźniej przy pierwszym kontakcie z treścią i zrozumiałe bez dodatkowych narzędzi. Komisja Europejska przygotowała trzy ikony, których można - ale nie trzeba - używać: podstawową, „w pełni wygenerowane przez AI” i „częściowo zmodyfikowane przez AI”. Testy z użytkownikami pokazały, że ikona działa lepiej z krótkim opisem tekstowym. Samo użycie ikony nie przesądza jeszcze o zgodności z przepisami.

  • oznaczenie nie może być zasłonięte przez inne elementy strony
  • dodaj tekst alternatywny, np. „obraz wygenerowany przez AI”, dla czytników ekranu
  • oznaczenie tymczasowe, np. w filmie, musi być widoczne wystarczająco długo, by je przeczytać
TreśćPrzykładowe oznaczenieGdzie umieścić
Obraz w pełni wygenerowany„Obraz wygenerowany przez AI”Na obrazie lub bezpośrednio pod nim
Zdjęcie zmienione przez AI„Zdjęcie zmodyfikowane przy użyciu AI”Na zdjęciu, tak by zostało przy pobraniu lub udostępnieniu
Wideo lub nagranie głosu„Głos wygenerowany przez AI”Na początku nagrania i w opisie
Tekst bez weryfikacji redakcyjnej„Tekst wygenerowany automatycznie przez AI, bez weryfikacji redakcyjnej”Na początku tekstu
Chatbot„Asystent AI”W nagłówku okna i w pierwszej wiadomości

Kary, nadzór i inne przepisy, o których łatwo zapomnieć

Za naruszenie obowiązków przejrzystości AI Act przewiduje kary do 15 mln euro albo do 3% całkowitego rocznego światowego obrotu, z uwzględnieniem proporcjonalności wobec małych i średnich firm. W Polsce nadzór sprawuje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, powołana ustawą z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji. Przepisy o kontrolach i karach tej ustawy stosuje się od 28 października 2026 r.

AI Act to tylko jedna warstwa. Ta sama treść może naruszać inne przepisy - niezależnie od tego, czy jest oznaczona.

SytuacjaPrzepisyRyzyko
Wygenerowane opinie lub „klienci” w reklamieUstawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowymPostępowanie i kara UOKiK
Grafika AI pokazuje produkt lepiej, niż wygląda naprawdęUstawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowymWprowadzanie konsumentów w błąd
Wizerunek lub głos prawdziwej osoby bez jej zgodyPrawo autorskie (wizerunek), Kodeks cywilny (dobra osobiste)Roszczenia osoby, której wizerunek użyto
Dane klientów wprowadzane do narzędzia AIRODO, tajemnica zawodowaKara UODO, odpowiedzialność dyscyplinarna

Lista kontrolna: AI w marketingu firmy lub kancelarii

Kilka zasad przyjętych raz porządkuje pracę zespołu i współpracę z agencją. Dla kancelarii dochodzą zasady samorządowe: § 23e Kodeksu Etyki Adwokackiej i rekomendacje KIRP dotyczące korzystania z AI.

Teksty
Grafiki i wideo
Chatbot i narzędzia

Jeżeli chcesz uporządkować treści kancelarii tak, by były wiarygodnym źródłem dla Google i systemów AI, zakres takiej pracy opisuję na stronie usługi widoczności kancelarii w AI.

FAQ

Pytania i odpowiedzi

Czy muszę oznaczać tekst napisany z pomocą ChatGPT?

Zwykle nie. Obowiązek dotyczy tekstów informujących o sprawach interesu publicznego, które nie przeszły ludzkiej weryfikacji ani kontroli redakcyjnej. Tekst sprawdzony merytorycznie przez specjalistę, za który ktoś odpowiada, nie wymaga oznaczenia.

Od kiedy obowiązuje oznaczanie treści AI?

Art. 50 AI Act stosuje się od 2 sierpnia 2026 r. Treści opublikowanych wcześniej nie trzeba oznaczać wstecz. Okres przejściowy do 2 grudnia 2026 r. dotyczy tylko oznaczenia maszynowego przez dostawców narzędzi wprowadzonych na rynek przed 2 sierpnia 2026 r.

Czy grafikę wygenerowaną przez AI trzeba podpisać?

Tylko wtedy, gdy jest deepfake'iem, czyli realistycznie przedstawia istniejące lub realnie możliwe osoby, miejsca, przedmioty albo zdarzenia i może uchodzić za autentyczną. Wyraźnie stylizowana ilustracja zwykle nie wymaga oznaczenia.

Czy chatbot na stronie musi informować, że jest AI?

Tak, chyba że jest to oczywiste dla rozsądnego odbiorcy - a ten wyjątek interpretuje się wąsko. Najbezpieczniej przedstawić się jako asystent AI w nagłówku okna i w pierwszej wiadomości.

Kto odpowiada, jeśli grafikę AI przygotowała agencja?

Firma, która ją publikuje. Według Komisji Europejskiej podmiotem stosującym pozostaje firma, także gdy w jej imieniu i pod jej kontrolą działają wykonawcy, np. agencja lub freelancer.

Czy muszę używać unijnej ikony AI?

Nie. Ikony przygotowane przez Komisję są dobrowolne. Obowiązkowe jest samo czytelne oznaczenie, a użycie ikony nie przesądza jeszcze o zgodności z przepisami.

Jaka kara grozi za brak oznaczenia?

AI Act przewiduje kary do 15 mln euro lub 3% rocznego światowego obrotu, z uwzględnieniem proporcjonalności wobec MŚP. W Polsce nadzór sprawuje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji.

Czy kancelaria może używać AI do pisania artykułów?

Tak, pomocniczo. Tekst powinien przejść merytoryczną weryfikację prawnika, który bierze za niego odpowiedzialność. Do narzędzi AI nie wolno wprowadzać informacji objętych tajemnicą zawodową bez zapewnienia ich ochrony.

Czy oznaczenie AI wystarczy, żeby użyć wygenerowanej opinii klienta?

Nie. Wygenerowana opinia udająca prawdziwego klienta jest fałszywa i narusza przepisy o nieuczciwych praktykach rynkowych niezależnie od oznaczenia.

Materiały pierwotne i dokumentacja

Źródła

Czytaj dalej

Powiązane opracowania